Politicsinfo.be

Het advies van de Raad van State over het VLD-wetsvoorstel voor de organisatie van een volksraadpleging over de Europese grondwet, bevat geen verrassingen. De CD&V-Kamerleden Servais Verherstraeten en Paul Tant, stelden tijdens de vergadering van de commissie Grondwet op 16 november, dat de adviesvraag aan de RVS een overbodige vraag was. De RVS houdt er sedert de jaren ’80 een vaste adviespraktijk op na inzake nationale en gewestelijke referenda en volksraadplegingen: ze zijn onverenigbaar met het stelsel van de representatieve democratie en vereisen bijgevolg een grondwetsherziening. De adviesvraag was dus niet meer dan een schijnmanoeuvre.

Dat de meerderheid met een grondwettelijk probleem wordt geconfronteerd heeft ze aan zichzelf te denken. Niettegenstaande herhaaldelijke verklaringen van premier Verhofstadt, bevatte de verklaring tot herziening van de grondwet geen bepaling om nationale referenda of volksraadplegingen mogelijk te maken. Bijgevolg kan de grondwet hiervoor nu ook niet gewijzigd worden. Sommige meerderheidspartijen hebben al verklaard geen rekening te zullen houden met het advies van de Raad van State. Deze houding is onverantwoord omdat een verzoek tot vernietiging van een volksraadplegingwet bij het Arbitragehof een grote kans maakt en getuigt van een minachting voor de instellingen.

Verherstraeten en Tant merken ook op dat VLD en SP.A van de ene kant pleiten voor het laten samenvallen van de verkiezingen, omdat anders de burger te vaak naar de stembus zou moeten gaan, maar van de andere kant willen ze een adviserende volksraadpleging met een opkomstplicht. Deze contradictorische houding doet vermoeden dat de meerderheid de volksraadpleging over de Europese grondwet vooral voor binnenlandse politieke doeleinden wil organiseren.

CD&V is niet gewonnen voor een volksraadpleging over de Europese Grondwet omdat er andere en betere middelen zijn om de bevolking bij Europa te betrekken. Bovendien zal een volksraadpleging niet meer dan schijninspraak zijn.

Wat kan of moet er gebeuren wanneer de bevolking de Europese grondwet verwerpt?

Gaan het parlement en de regering dan met een parlementaire goedkeuring en ratificatie van het nieuwe verdrag opnieuw over tot de orde van de dag? Ofwel heeft de regering een groot probleem met Europa, doordat zij de verdragstekst uiteindelijk niet wil aanvaarden. Ofwel heeft ze een groot probleem met de bevolking, doordat ze het resultaat van de raadpleging negeert, waardoor het wantrouwen van de bevolking ten aanzien van de politiek alleen maar kan toenemen. Ofwel moet er een nieuwe volksraadpleging georganiseerd worden om tot een ja-meerderheid te komen.

Pas als een volksraadpleging in alle Europese landen, op dezelfde dag en met dezelfde vraagstelling wordt georganiseerd, kan er geen twijfel bestaan over de echte inzet van een dergelijke volksraadpleging.

Paul Tant

Servais Verherstraeten