Politicsinfo.be

Op 22 augustus was er een lek van radioactief jodium in het Instituut voor Radio-elementen (IRE) van Fleurus. Zes dagen gingen voorbij vooraleer men de bevolking verwittigde en maatregelen nam.

Men kan zich ernstige vragen stellen, vooral over de traagheid van de informatieverstrekking. Op 22 augustus begint het te lekken. Volgens Michel Boland, de woordvoerder van het IRE, werd het lek wel ontdekt maar reactie bleef uit: “We hebben gewacht om te zien of het niet vanzelf zou ophouden”. Het lek zal uiteindelijk pas dinsdag 26 augustus gemeld worden en de eerste maatregelen worden pas in de loop van de avond van 28 augustus bekend gemaakt.

De houding van de minister belast met dit dossier, Paul Magnette (PS), wordt met argwaan bekeken: volgens Paul Magnette heeft het IRE “dadelijk” het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle, het FANC verwittigd. Dat is dan op 26 augustus naar Fleurus afgezakt.

“Dadelijk”? De lezing van de feiten is wat de directeur van het Agentschap betreft toch wel anders. Volgens het Agentschap werd de alarmdrempel al zondagochtend (24 augustus) overschreden... “Ze hebben bijna twee dagen nodig gehad om ons te verwittigen”, zegt het FANC.

Trage reactie en vage informatie

Die trage reactie en vaagheid van de informatie zijn een voedingsbodem voor allerlei geruchten over de ware omvang van de dreiging. De uitstoot van jodium gebeurde over een lange periode, maar was zwak en houdt weinig gevaar in, op voorwaarde evenwel dat men gepaste maatregelen neemt (geen groenten uit eigen tuin eten en geen regenwater drinken). Maar die maatregelen kwamen veel te laat. Er zijn duidelijke tekortkomingen en die moeten aangepakt worden om rampen te verkomen bij ernstigere incidenten.

In een bijzonder strenge audit, eind 2007, werd al gewezen op de tekortkomingen in de werkmethodes bij het IRE wat de veiligheid betreft. Er werd toen al op risico’s voor een incident als dat van voorbije week gewezen. Onderzoeksjournalist Michel Bouffioux had in maart 2008 al aan de alarmbel getrokken: “Vroeg of laat zal daar een probleem zijn, de mogelijkheid van een zwaar ongeval is niet uitgesloten.”

Hoe komt het dat het IRE niet onmiddellijk de nodige maatregelen getroffen heeft? Hoe komt het dat de federale autoriteiten - of dat nu het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle is of de minister van Milieu - niet geëist hebben dat er onmiddellijk maatregelen genomen zouden worden om de tekortkomingen die de audit vermeldde te verhelpen?

Veel vragen, geen antwoorden

Er moet een volledige en open informatie komen over dat incident, en die moet verspreid worden bij alle gezinnen van de 10 getroffen gemeenten (Fleurus, Lambusart, Wanfercée-Baulet, Sambreville, Keumiée, Tamines, Velaines, Jumet, Ransart en Gosselies).

De bevolking moet ook de mogelijkheid krijgen om de audit van 2007 in te kijken en inzage te krijgen in de maatregelen die het IRE en andere betrokkenen sindsdien namen. En als de nodige matregelen niet getroffen werden, dan moet dat vanaf vandaag gebeuren, en ditmaal onder toezicht van de bevolking.

Tenslotte moeten er maatregelen genomen worden voor een systematisch medisch onderzoek van de bevolking van de tien getroffen gemeenten.