Politicsinfo.be

Kiwi model lost kwaliteitsprobleem, kostenprobleem en onnodige spanningen tussen specialist, huisarts, patiënt en ziekteverzekering op.

De Socialistische Mutualiteit en de overheid lanceren een campagne naar de patiënten om ze bewust te maken dat voor eenzelfde geneesmiddel de arts een goedkoper merk kan voorschrijven, waardoor patiënt en ziekteverzekering terecht fors kunnen besparen. Zij spoort de patiënt aan om het gesprek daarover met zijn arts aan te gaan. De arts moet dan wel impliciet toegeven dat hij al die tijd patiënt en ziekteverzekering nodeloos op kosten heeft gejaagd.

Een vertegenwoordiger van de huisartsenvereniging Domus Medica antwoordt terecht dat het soms moeilijk is om de patiënt te overtuigen om voor eenzelfde geneesmiddel een ander merk, soms ander kleur of vorm van pil te gaan nemen.

Men kan niet verwachten dat de patiënt met zijn arts in discussie gaat opdat hij een goedkoper merk zou voorschrijven. Dat zou de relatie tussen arts en patiënt onnodig onder spanning zetten.

Men kan zelfs niet verwachten dat de arts telkens op zoek moet gaan naar de goedkoopste onder de vele firma’s die eenzelfde geneesmiddel commercialiseren. Dat is een verspilling van tijd en energie. De arts kan beter zijn tijd besteden aan de consultatie met zijn patiënt.

De overheid moet hierin haar verantwoordelijkheid opnemen door, zoals met het kiwimodel, voor eenzelfde geneesmiddel alleen het merk terug te betalen dat via een veilingsysteem de laagste prijs biedt. Dit systeem wordt nu reeds toegepast voor de vaccins van Kind en Gezin. Het werkt enorm kostenbesparend, rationaliseert het voorschrijfgedrag en de distributie en laat toe vaccins gratis te verstrekken. Waarom kan dat niet voor andere geneesmiddelen?

Er bestaat een wetsvoorstel voor de volwaardige toepassing van het kiwimodel in België, in sluitende juridische teksten en volledig overeenkomstig de Europese wetgeving. Het wetsvoorstel wekt interesse en vindt steun bij parlementairen van alle democratische politieke families, vakbonden, mutualiteiten en sociale organisaties.

Door besparingsmaatregelen en uit schrik voor de hete adem van het kiwimodel liet de farmaceutische industrie de afgelopen twee jaren de prijs van 900 geneesmiddelen fors dalen. Zo heeft het geneesmiddelenbudget van onze ziekteverzekering voor het eerst in de sociale geschiedenis van België een overschot van 20 miljoen euro. Dat geeft een idee wat het kiwimodel aan besparingen zou opleveren moest het volwaardig worden toegepast.

U vindt de tekst van het wetsvoorstel met de memorie van toelichting op onderstaande link. De memorie van toelichting geeft precies aan voor een aantal populaire geneesmiddelen hoeveel dit kiwimodel kan besparen. Ze maakt ook een simulatiestudie voor de globale opbrengst in kwaliteit en kosten.

Voorstel van wet houdende de inrichting van een efficiënt, doelmatig en toegankelijk geneesmiddelenbeleid met voorafgaandelijke toelichting

http://www.gvhv.be/mediafiles/nl/mediafile58.pdf

Er zijn bovendien nog een aantal pijnpunten aan het huidige systeem die door dit kiwimodel worden opgelost.

Heel wat dure geneesmiddelen voor chronische aandoeningen waarvoor een goedkoop en evenwaardig alternatief bestaat, worden opgestart door de specialist. De huisarts wordt verondersteld de therapie van de specialist voort te zetten, of moet zelf de discussie met de patiënt en met zijn collega specialisten aangaan waarom hij toch van merknaam verandert.

Door de huidige chaos en wildgroei aan merken, kleuren en vormen voor eenzelfde geneesmiddel is er bij bejaarde patiënten bovendien het probleem van dubbelgebruik. Wanneer de arts verandert van merk of de apotheker bij voorschrift op stofnaam een ander merk aflevert vergissen bejaarde patiënten zich en denken ze dat ze twee verschillende pilletjes dat hetzelfde geneesmiddel blijkt te zijn, moeten innemen. Gevolg: ook een gevaar voor te hoge dosering.

Vervolgens wordt in de huidige chaos de verschillende merknamen van hetzelfde geneesmiddel dan nog aan totaal verschillende prijzen terugbetaald, met totaal verschillende remgelden. Artsen die door de macht van de gewoonte of onder marketing van de firma’s de duurste merken blijven voorschrijven veroorzaken een belangrijke vermijdbare meerkost voor patiënt en voor ziekteverzekering. Zie hieronder het voorbeeld van het meest verkochte en meest voorgeschreven antidepressivum citalopram. Let op de enorme prijsverschillen voor eenzelfde geneesmiddel.

Artsen voelen zich ook getreiterd door een overbodige administratieve overlast bij het voorschrijven van geneesmiddelen uit bepaalde klassen. Daarvoor werd dinsdag nog actie gevoerd. Zo dient vandaag de arts 64 pagina’s regelgeving door te nemen om te weten welk, hoe en onder welke voorwaarden hij een maagzuurremmer mag voorschrijven. Ook voor de terugbetaling van een aantal cholesterolverlagers te regelen bestaat er een Ministerieel Besluit van meer dan 60 pagina’s.

Apothekers voelen zich ook ongelukkig want zij moeten voor eenzelfde geneesmiddel dikwijls tien, vijftien verschillende merknamen in hun schuiven bewaren. Als de arts dan bewust kiest voor een of ander generisch product, dan gebeurt het nog dikwijls dat precies dat merk niet in voorraad is, waardoor de apotheek moet bijbestellen, de patiënt moet terugkeren enz. Allemaal vermijdbare ergernis, overlast en kosten.

De essentie van het “kiwimodel” houdt in dat een team van onafhankelijke deskundigen de beste producten kiest op basis van objectief wetenschappelijke studies en op basis van een wetenschappelijke behoefteanalyse uit het geneesmiddelenaanbod op de markt. Dat betekent dat die farmaceutische specialiteiten die als voorkeursgeneesmiddelen gekozen worden via deze procedure, een kwaliteitslabel of een waarborg op “clinical excellence” dragen. Rond die voorkeursgeneesmiddelen organiseert de overheid een openbare offerte om de beste prijs te bekomen. Zoals dit vandaag ook al gebeurt in België voor de aankoop van vaccins door de gewestelijke overheden of de aankoop van geneesmiddelen voor het Belgische leger. De firma die de beste voorwaarden biedt voor een bepaald geneesmiddel krijgt dit geneesmiddel gedurende drie jaar voor 100% ‘gesubsidieerd’. Die voorwaarden kunnen slaan op de prijs, naast andere aspecten als leverbaarheidsgaranties of -termijnen, toedieningsvormen, handhaving van het geneesmiddel gedurende een bepaalde minimumperiode enzomeer. In eerste instantie wordt deze procedure toegepast op specialiteiten die eenzelfde actieve substantie bevatten. Vervolgens wordt per soort van geneesmiddelen die evenwaardig zijn en een gelijksoortige indicatie hebben (bv. verschillende cholesterolverlagers) een eerste keuze gemaakt (die de beste voorwaarden biedt), naast nog een tweede of derde keuze enz. naargelang de behoeften. Indien een patiënt de eerste keuze niet zou verdragen kan hij de tweede of volgende keuzes mits eenvoudige motivering door de arts volledig gesubsidieerd krijgen.

Het kiwimodel wordt zo genoemd omdat dit systeem van in 1997 in Nieuw-Zeeland (het land van de kiwi’s) met succes wordt toegepast.

Het kiwimodel keert het huidige aanbodsgedreven geneesmiddelenbeleid om naar een behoeftegestuurd beleid, waarbij de overheid vooreerst de beste producten selecteert en vervolgens de markt optimaal laat spelen om forse prijsverlagingen te bedingen. De toepassing van het model kan dus het kwaliteitsprobleem én het kostenprobleem in geneesmiddelenbeleid helpen oplossen.

Dirk Van Duppen