Politicsinfo.be

Het internationale financiële systeem staat op barsten. Toch blijven onze beleidsmakers mythes rondstrooien over deze crisis. Enkele antwoorden.

Mythe 1 : “We moeten door de zure appel heen bijten. Het gaat hier om een vertrouwenscrisis, de economie is gezond”

Neen, de situatie is wel degelijk ernstig. Het bewijs: degenen die tot gisteren zweerden bij de Beurs, moesten de overheid te hulp roepen om gered te worden van het faillissement.

Op twee dagen tijd hebben de Belgische, de Nederlandse en de Luxmburgse staat de helft van het hele bankkapitaal van Fortis overgenomen, goed voor in totaal meer dan elf miljard euro. Dexia kreeg een injectie van zeven miljard euro, waarvan twee miljard van de Belgische staat en de gewesten.

Op dit moment worden in Groot-Britannië en Duitsland soortgelijke operaties uitgevoerd:

* de Duitse staat stelt zich borg voor 35 miljard euro om Hypo Real Estate te redden.

* de Britse regering betaalt 50 miljard voor de overname van de vastgoedkredieten van Bradford and Bingley nadat ze ook al de Northern Rock Bank had genationaliseerd.

Hank Paulson, de Amerikaanse minister van Financiën, had een plan van 700 miljard euro op tafel liggen voor de redding van het systeem.

Desalniettemin blijven de beurskoersen in vrije val en moet de ene na de andere bank de boeken neerleggen. Vooral in de VS, maar zeker ook in Europa.

Is het terecht dat de kleine spaarder ondertussen alle vertrouwen heeft verloren? Ja. De banken lenen zelfs niet meer onderling aan elkaar. Op die manier zorgen ze uiteraard voor nog meer wantrouwen. Het is zover gekomen dat de Europese Centrale Bank (ECB) op 29 september zelfs 120 miljard euro heeft moeten injecteren in de financiële markten. Geld dat de banken voordien aan elkaar leenden.

Aan de ene kant heeft de huidige globale crisis een weerslag op de reële economie. Als de banken minder kredieten verstrekken en over minder liquide middelen beschikken, zal het economische systeem vlug vastdraaien. De crisis waar we nu voor staan, is dan ook te vergelijken met de zware crisis van de jaren ’30.

Aan de andere kant komt de huidige financiële crisis natuurlijk niet uit de lucht vallen en is er een duidelijke link met de reële economie. In de jaren ’90 werden de gezinnen aangemoedigd om meer te consumeren, en dus schulden te maken, met als doel de economische crisis van het kapitalisme, die begonnen was in 1973, te beëindigen.

Op die manier werden de effecten van de crisis kunstmatig verborgen, mede door de fenomenale groei van de Beurs en van allerlei bankproducten. Het waren financiële luchtbellen, en toen ze uiteen spatten, zat de economie van eerst de winst tot over zijn oren in de modder.

Mythe 2 : “De miljardeninjectie zal niet ten koste zijn van de belastingbetaler”

Dat beweert althans premier Leterme. Hoe kan men zo’n enorm bedrag investeren zonder dat iemand ervoor moet betalen? Door de staatsschuld te verhogen.

Inderdaad, de staat investeert het geld door zich borg te stellen via fondsen die op de financiële markten gebracht worden. Het is de bedoeling dat het geld terugverdiend wordt door de investeringen later met winst door te verkopen, eenmaal de banken er weer bovenop zijn.

Het meest waarschijnlijke scenario is echter dat de koersdalingen zullen blijven aanhouden (maandag was dat -24 % voor Fortis en -30 % voor Dexia).

De staat zal dan diep in de buidel moeten tasten en de staatsschuld zal nog met enkele miljarden euro’s groeien, hetgeen zal leiden tot nog meer druk om de sociale budgetten te kortwieken, teneinde de schulden af te betalen. De “oplossing” van vandaag wordt dan het probleem van morgen.

Mythe 3 : “We schieten de kleine spaarder te hulp”

Het is onze politici helemaal niet te doen om het geld van de kleine spaarder. Ze willen enkel het systeem redden.

Mocht het werkelijk de bedoeling zijn de burgers te beschermen, dan volstond het om het kredietsysteem te hervormen: eenvoudiger, gericht op de gewone man, en onder publieke controle (zie hiertegenover).

In werkelijkheid is het zoals onze minister van Financiën, Didier Reynders zegt, als de staat vandaag kapitaal van Fortis en Dexia overneemt, is dat enkel om de privé-sector door een moeilijke periode heen te helpen, en hen later alles terug te verkopen, als alles weer beter gaat. Als het ooit beter gaat, natuurlijk.