Politicsinfo.be

Ze was aangekondigd voor 13 september. Ze komt er pas op woensdag 21 september, de regeringsnota met voorstellen voor uw eindeloopbaan, uw sociale zekerheid en uw pensioen.

* Brugpensioen: moeten we agenda regering aanvaarden?
* Drie maatregelen als eerste stap
* Regering wil eerst vakbonden meekrijgen

Maar eerst komt de regering samen op 19 en 20 september. Bedoeling: de violen gelijkstellen en een nota opstellen. Vanaf 27 september wordt er op basis van die nota onderhandeld met patroons en vakbonden. Officieel, want achter de schermen is dat overleg al langer bezig. En op 11 oktober wil Verhofstadt de besluiten aan het parlement meedelen. Slaagt de regering daar niet in "dan loopt ze een groot risico", zegt vice-premier Vande Lanotte. Met andere woorden: dan valt de paarse coalitie en gaan we naar vervroegde verkiezingen.

Twee dagen om mensen te raadplegen?

Maar zover zijn we nog lang niet. Deze regering wil de mensen vijf jaar langer doen werken. Om op dat vlak nu een doorbraak te forceren, wil ze de oorspronkelijke plannen wat bijschaven (zie artikel hiernaast) en tezelfdertijd de vakbonden op snelheid pakken. Oorspronkelijk wilden die hun instanties immers bijeenroepen op 20 september, over de vraag: zullen wij voort onderhandelen? Gaan wij actie voeren?

Dat zullen ze nu op vrijdag 23 september doen. Twee dagen na het bekendmaken van de regeringsnota. Onmogelijk om in die omstandigheden de instanties in de centrales en de gewesten te raadplegen. En dan spreken we nog niet over de duizenden delegees en militanten in de bedrijven. Nochtans gaat het om hun carrière, om hun werk, om hun leven. "Wat wij willen, zal het leven van de mensen de volgende 20-30 jaar ingrijpend veranderen", verklaarde premier Verhofstadt voor het verlof. En dat zou dan maar moeten gebeuren zonder inspraak van de directe betrokkenen? Moeten de vakbonden deze opgelegde kalender wel aanvaarden? Zouden ze niet beter zelf de agenda bepalen door de eigen krachten vanaf nu te mobiliseren?

Onderhandelen over punten en komma’s?

Want in feite worden de beslissingen al genomen op 19 en 20 september. Zo meldt de krant De Standaard: "Regeringskringen waarschuwden de vakbonden en de werkgevers dat het (de regeringsnota van 21 september, nvdr) om een 'eindtekst' gaat. De sociale partners zullen de gelegenheid krijgen nog wat bij te schaven, maar het zal niet meer mogelijk zijn aan de essentie van het politiek akkoord te raken".

En wat als de vakbonden niet verder willen onderhandelen? "We gaan door, liefst met, maar als het moet zonder de sociale partners." Waarom dan nog tijd verliezen in onderhandelingen over "komma’s en punten"?

"Geen herhaling van interprofessioneel akkoord"

Op syndicale bijeenkomsten de afgelopen dagen bleek dat velen geen herhaling willen van wat zich afspeelde ten tijde van het interprofessioneel akkoord, in december 2004 en januari 2005. Toen verwierp een meerderheid van het ABVV de voorstellen. Maar de regering voerde ze toch door.

In patronale kringen wordt er hardop gedacht aan een herhaling van dit scenario. "Ik sluit niet uit dat vakbonden en werkgevers er niet in zullen slagen over alles een evenwicht te zoeken", zegt Rudi Thomaes van patroonsorganisatie VBO. "Het interprofessioneel loonakkoord kon evenmin op de steun rekenen van de hele vakbondsachterban, en toch heeft de regering het hernomen", merkt hij op. "Ook toen hadden de vakbonden hun achterban gemobiliseerd, wat resulteerde in een grote betoging. Dat heeft de regering er niet van weerhouden voet bij stuk te houden." Over een eventuele staking: "Dat kan een goed middel zijn voor de vakbondsachterban om stoom af te laten, en nadien weer over te gaan tot de orde van de dag."

Het antwoord van de vakbonden is even duidelijk: werken aan de krachtsverhoudingen, een actie - en mobilisatieplan, doorgaan totdat de regering al haar voorstellen intrekt. De bestaande stelsels voor eindeloopbaan moeten behouden worden, want het is onaanvaardbaar mensen langer te doen werken als er 600.000 werklozen zijn.

11 vragen & antwoorden over 't brugpensioen in een kersverse PVDA-brochure

* Lees de brochure
* Bestellen
* Download brochure (pdf, 576 kb)
* Website: red het brugpensioen

Drie maatregelen als eerste stap

Aan wat kunnen we ons verwachten op 21 september? Hoewel nog niet alle maatregelen duidelijk zijn, springen nu al drie punten in het oog.

1. Langer werken, met een mix van maatregelen

Vandaag kan iemand van 58 jaar met een loopbaan van 25 jaar, op brugpensioen. In haar nota van mei, stelde minister Van den Bossche voor de leeftijdsvoorwaarde geleidelijk aan te vervangen door een loopbaanvoorwaarde: vanaf 2011 zou alleen wie een loopbaan van 40 jaar heeft nog op brugpensioen kunnen gaan. Een maatregel die volgens recente cijfers van de RVA het recht op brugpensioen zou afschaffen voor 70% van de mannen en voor 84%van de vrouwen. Door het verzet tegen die voorstellen zou de PS nu eerder de leeftijd willen optrekken, van 58 naar 60 jaar. Premier Verhofstadt van zijn kant houdt het bij een mix waarin zowel de leeftijd, de loopbaan, als de aard van de arbeid in aanmerking komen.

2. Brugpensioen bij herstructureringen: de allerlaatste optie

Binnen de regering zou er een akkoord bestaan over het brugpensioen bij herstructureringen. Brugpensioen wordt niet langer de eerste optie. En het is ook niet langer een automatisch recht. De werknemer wordt ontslagen en wordt gedurende zes maanden doorbetaald. In die periode moet hij of zij op zoek naar ander werk. Zijn recht op brugpensioen hangt af van zijn bereidheid zich om te scholen en ander werk te aanvaarden. Na die zes maanden kan hij gebeurlijk met brugpensioen, maar dan moet hij – zo verklaarde minister Van den Bossche - wel beschikbaar blijven voor zijn vroegere werkgever. Met andere woorden : als je baas je opnieuw oproept – zoals enkele jaren geleden gebeurde bij Ford, in Genk - moet je gaan. Anders verlies je je rechten.

3. Fiscale maatregelen tegen Canada dry

De regering blijft bij haar doelstelling om de pseudo-brugpensioenen (Canada dry) ‘minder aantrekkelijk’ te maken via fiscale en parafiscale maatregelen die de netto-inkomens zullen verminderen. Over de concrete cijfers wordt nog onderhandeld. Maar sinds december 2004 beschikt de regering alvast over volmachten om die maatregelen door te voeren, zonder dat ze nog aan het parlement te moeten voorleggen.

Regering wil eerst vakbonden meekrijgen

"Er komt geen big bang, zegt de vice-premier. "De essentie is om de neuzen in dezelfde richting te krijgen. De snelheid van de veranderingen is secundair."

Voor de goed verstaander: we moeten niet overhaast tewerk gaan en alles ineens willen oplossen, we moeten erover waken de vakbond mee te krijgen met onze doelstellingen en samen de eerste stappen zetten. De rest zal dan wel geleidelijk aan volgen. De regeringsverklaring van 11 oktober zal dus naast een aantal concrete maatregelen, ongetwijfeld ook een aantal principes bevatten die het kader aangeven voor verdere onderhandelingen over de verlenging van de loopbaan na 11 oktober.

Waakzaamheid blijft dus geboden. Mensen mogen niet meestappen in een geleidelijke afbraak van verworven rechten. En zich niet laten verdelen op basis van vakbond, geslacht, soort arbeid (zwaar of minder zwaar) of systeem van vervroegde uittreding.

Tegenover zo een aanval moeten werknemers samen een principestandpunt innemen: het brugpensioen zoals het nu bestaat, is een verworven recht. Daar wordt niet aan getornd. Het kan alleen verbeterd worden. Werknemers mogen niet aanvaarden dat uitzonderingen voor ‘zware arbeid’ worden ingeroepen, om wat nu bestaat als recht voor iedereen, af te breken! Ze moeten samen de invoering van het recht op brugpensioen vanaf 55 jaar (na 30 jaar werken) eisen. Dan kunnen 200.000 werklozen aan het werk.
SP.a wil vetorecht voor gewesten tegen brugpensioenen

In aansluiting op de maatregelen voor herstructureringen bij brugpensioen, eiste Vlaams minister van Werk Frank Vandenbroucke (SP.a) voor de gewesten een vetorecht tegen brugpensioenen bij herstructureringen. Daarmee geeft hij aan wat de werknemers in Vlaanderen te wachten staat als de tewerkstellingspolitiek wordt geregionaliseerd. Een voorstel dat ook Johan Vande Lanotte, toekomstig voorzitter van de SP.a, enkele dagen voordien had gelanceerd.

Kris Hertogen