Politicsinfo.be

“Het heeft weinig nut om nu met een beschuldigende vinger richting de toplui van de NMBS of de minister te wijzen”, zeggen N-VA-Kamerlid Patrick De Groote en N-VA-Kamerfractieleider Jan Jambon. “Hun voorgangers zijn vaak langer aan zet geweest dan zij. Maar dat dit drama bewijst dat er met de structuren van ons spoorwegbeleid van alles schort, staat buiten kijf. Wat we nu nodig hebben, is een onderzoekscommissie die uitzoekt waarom er in ons land zo lang getalmd is met een automatisch remsysteem. Waarna alle pijnpunten daadkrachtig en zonder compromissen aangepakt moeten worden. Alleen zo kunnen we dergelijke drama’s in de toekomst vermijden.”

Alvast één belangrijk pijnpunt ligt voor de hand. Toen de NMBS in 2005, onder impuls van Europa, diende opgesplitst te worden om concurrentie mogelijk te maken, gebeurde dat niet zoals gevraagd in twee - , maar wel in drie afzonderlijke vennootschappen. Naast Infrabel, dat de spoorinfrastructuur beheert en de spoorwegmaatschappij NMBS, dat verantwoordelijk is voor de het treinverkeer, werd er naar ‘goede’ Belgische gewoonte een door Europa ongevraagd en ongewild niveau bij gecreëerd. Boven de twee werkmaatschappijen, werd de NMBS-holding geplaatst. “Een geschenk voor oud-kabinetchef van voormalig minister van Overheidsbedrijven Johan Vande Lanotte, Jannie Haek”, zegt Jambon. “Maar een vergiftigd geschenk voor het terrein.”

De Europese Commissie stelde België in 2008 in gebreke omwille van deze complexe NMBS-structuur en viseerde daarbij de NMBS-holding. De enige reactie van de Belgische regering bestond erin om de poppetjes in de raden van bestuur uiteen te halen. Niet meer dan een schijnmanoeuvre. “De opsplitsing van infrastructuur en exploitatie in niet twee -, maar drie bedrijven heeft tot verkeerde prioriteiten in de investeringspolitiek van de NMBS geleid”, zegt De Groote. Dat de toplui, Lallemand, Descheemaecker en Haek, in plaats van samen te werken elk zo veel mogelijk macht en budgetten proberen binnenhalen, is al langer bekend. Dat dit ook invloed heeft op de investeringen in veiligheid, is met dit drama pijnlijk duidelijk geworden. “De NMBS Holding heeft met de stationsomgevingen een lucratief en politiek interessant speeltje”, zegt Jambon. “Maar dat gaat wel allemaal ten koste van andere prioriteiten, zoals de veiligheid. Dat het geld dat nu richting NMBS-holding stroomt, beter zou terechtkomen bij de performante Infrabel-organisatie, is alvast een conclusie waarvoor we geen onderzoekscommissie nodig hebben.”