Politicsinfo.be

U zal het ons wel niet kwalijk nemen, mijnheer de eerste minister, dat we verbaasd zijn u op deze stoel te zien. Mijn oprechte felicitaties met uw nieuw mandaat. Toch had ik – ongetwijfeld samen met de rest van dit halfrond – uw vice-eerste minister, de man van 800 000 stemmen, op uw stoel verwacht vandaag.

Net geen 200 dagen na de verkiezingen vraagt niet de grote winnaar, maar de premier van de voorbije legislatuur ons een nieuw mandaat. En dat met goedkeuring van de man die hem tijdens de campagne voortdurend toebeet ongeloofwaardig te zijn.

De grote verliezer van dit alles is - helaas - onze democratie. Door het geruzie en de spelletjes van oranje-blauw is de burger opnieuw vervreemd van de politiek. Het schouwspel van de voorbije zes maanden heeft geleid tot gezichtverlies voor de hele politieke klasse. Ik hoop dat de oranje-blauwe partijen er de komende maanden alles aan zullen doen om het vertrouwen van de kiezer in ons democratisch systeem te herstellen.

Mijnheer Leterme, wie een land wil veroveren,moet niet alleen het terrein bezetten door veel stemmen te halen, hij moet bovenal de harten kunnen winnen en de van de inwoners van dat land voor zich warm maken. Het is dat kleine detail dat 180 dagen na de verkiezingen geleid heeft tot uw Waterloo.

U heeft onmiddellijk na het akkoord van Oranje-Blauw + PS gezegd dat het tijd is om de bladzijde om te slaan. Groot gelijk. Ik wil samen met u deze uitdaging aangaan. Ik wil de spons vegen over de 1001 strapatsen die u de voorbije zes maanden uithaalde.

We hoeven het niet meer te hebben over uw soms bizarre omgang met de pers of over het feit dat u vele tienduizenden nodeloos ongerust gemaakt hebt dat dit land uiteen zou vallen.

De spelletjes van de oranje-blauwe partijen en het onvermogen van de vice-eerste minister om leiding te geven en te nemen in de never ending story van de formatie hebben dit land schade toegebracht en belachelijk gemaakt in het buitenland. Tot venijnige columns in de New York Times toe. En een slecht imago, is slecht voor onze economie.

Mijnheer de vice-premier, laten we inderdaad die bladzijde omdraaien. De kakofonie, het geruzie en de voortdurende verwijten over en weer waren bedroevend om te zien. Het was intriest om te zien dat diegenen die samen een regeerakkoord moesten maken het niveau van een kleuterklasruzie niet konden overstijgen. Het is nog pijnlijker te bedenken dat het net deze groep is van wie verwacht wordt dat ze de vele uitdagingen waar dit land de komende vier jaar voor staat het hoofd zal bieden.

Maar wat gebeurd is, is gebeurd. De politiek heeft veel krediet verloren. Laten we nu werken aan het herstel.

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte leden van de regering, waarde collega’s, de grote vraag die zich nu stelt is waar deze 90-dagen regering naartoe gaat. “De Standaard” had deze week een treffende kop: “De teller stopt, de klok tikt verder”. Inderdaad mijnheer de eerste minister, het is uw grote verdienste dat u die verschrikkelijke teller kort voor het getal 200 hebt kunnen doen stoppen. Maar de klok tikt zeer zeker verder.Niet alleen de institutionele klok die u toevertrouwd heeft aan de vice-eerste minister, maar ook de sociale klok, de ecologische, de internationale en zovele andere.

Het land heeft nu een interimregering. In een gezond bedrijf zet men interims enkel in voor aanvullende opdrachten of voor vervangingen. Een bedrijf dat zijn core-business aan interimkrachten overlaat, heeft geen duurzaam perspectief. De NV België wordt nu echter geconfronteerd met een interimregering, een interimpremier, een interimminister, de heer Piette, een interimparlementair, de heer Leyman, en misschien binnenkort ook een interimkartel.

Voor een stabiel beleid dat bakens moet uitzetten,is dit totaal onvoldoende.

De groenen hebben dan ook grote vragen bij de interimbeleidsverklaring en de tien punten die ze voorstelt.

Een interimbeleidsverklaring dat nergens zijn belofte waarmaakt om dringende problemen aan te pakken:

* Geen begin van aanpak van de klimaatcrisis;
* Geen uitzicht op welvaartsvastheid van de uitkeringen
* En vooral geen duidelijkheid over de begroting die dat moet waarmaken.

1 Het Budget

De eerste doelstelling is een begroting voor 2008. De regering wil opnieuw op het pad van het stabiliteitspact geraken.De regering heeft de ambitie om het voorspelde tekort weg te werken.Maar de regering blijft heel vaag over deze doelstelling en zegt niet hoe dit evenwicht zal bereikt worden.

En welk evenwicht wordt het?Een evenwicht voor de federale begroting, of een evenwicht met alle overheden samen ? Het is dit laatste.

Dit betekent dat deze regering aanvaardt dat de federale begroting in 2008 in het rood gaat. De laatste cijfers van het monitoringcomité ramen het tekort van de federale overheden in 2008 op 1,1%.

Dankzij een overschot bij de sociale zekerheid wordt dit tekort teruggebracht tot 0,8% of een tekort van 2,9 miljard EUR. De crisis van de laatste zes maanden heeft een zware financiële tol geëist.Maar het gat in de begroting is ook het gevolg van het paradepaardje van de vorige paarse regering, en destijds gesteund en toegejuichd door de CD&V-oppositie: de notionele intrestaftrek.

In 2007 zal deze enorme fiscale kado voor de bedrijven maar liefst 2,4 miljard EUR kosten. Dit zijn cijfers die minister Reynders enkele weken geleden zelf heeft bekend gemaakt.En gisteren verklaarde Reynders in de krant al doodleuk dat hij net een besluit heeft getekend om de N.I. nog uit te breiden.

De intrestaftrek stijgt fors waardoor de kostprijs voor de staatskas verhoogt tot om en bij de 2,7 miljard EUR. Dat is meer dan het verwachte tekort op de begroting in 2008.En dit terwijl we weten dat er massaal constructies worden opgezet om de N.I. te misbruiken.

De regering treedt niet op om deze plundering van de staatskas tegen te gaan.Integendeel de voordelen worden nog vergroot.Zonder dat er ook maar enige garantie is op 1 extra job, zonder garantie op 1 EUR extra investering!!

Hoe zal deze regering de begroting dan wel in evenwicht kunnen krijgen ? Daar wordt met geen woord over gerept in de regeerverklaring .Zal men opnieuw overgaan tot eenmalige ingrepen?

Verkoop van gebouwen ? Overname van pensioenfondsen ? Zal men besparen in bepaalde departementen ? Een aantal belastingen verhogingen ? Dit is het grote raadsel.

Maar toch wil deze regering sociale minima optrekken – terecht. Toch wil deze regering de belastingen verminderen. Hoe zal dit gefinancieerd worden ? Het is een groot vraagteken.

Het financiële luik van de regeerverklaring is de achillespees van de inhoudelijke uitdagingen van deze interimregering.

2. Milieu en Klimaat

Een week geleden werd in Bali de VN Klimaatconferentie afgesloten. Alle landen, inclusief Amerika, schaarden zich achter een stappenplan dat moet leiden tot een globaal internationaal klimaatakkoord voor de periode na 2012. De komende twee jaar zijn cruciaal in de strijd tegen de klimaatcrisis. Europa moet hierin een voortrekkersrol spelen. En ook een interimregering moet handelen. Eindelijk aanvaardt België de beslissing van de Europese Commissie die in januari 4,83 miljoen ton gratis uitgedeeld emissierechten geschrapt heeft uit het Belgische allocatieplan.

De regering stelt de 20% doelstelling inzake hernieuwbare energie te aanvaarden, maar zegt niet wat dit voor België betekent. Vindt de regering het aandeel van 13% voor België misschien te hoog? Stuurt de regering kersvers minister Paul Magnette morgen naar de Europese Commissie om een zo laag mogelijk percentage voor België te bedingen? Tot zover onze ambitie dan maar?

Mijnheer Verhofstadt, u bent toch de grote vriend van Al Gore? U weet wat de uitdaging is. Waarom geraakt deze tekst dan niet verder dan wat vage zinnen die in 5 richtingen geïnterpreteerd kunnen worden.

Geen concrete cijfers. Geen duidelijke engagementen. Geen heldere verbintenissen. Terwijl onze buurlanden Nederland, Duitsland, Engeland, Frankrijk veel verder gaan.

Mijnheer Magnette, u wil klimaatminister zijn. In plaats van te gaan marchanderen met Europa, kan u de 90 dagen die u heeft, beter gebruiken door tegen 23 maart een ontwerp van klimaatwet te maken met een eigen Belgische klimaatdoelstelling: 30% reductie tegen 2020, 80% tegen 2050. Mijnheer de eerste minister, u wil het parlement nauw betrekken bij de besluitvorming, we zijn graag bereid hieraan mee te werken.

3. Sluiting kerncentrales

De premier sprak in zijn verklaring over Kyoto en het energiebeleid. De groenen rekenen erop dat u de grote realisatie uit uw eerste regeerperiode trouw blijft en de uitstap uit de kernenergie niet terugdraait.

Een extra argument daarvoor is zeker te vinden de resultaten van een Duitse studie.

Daaruit bleek dat kinderen onder de 5 jaar 60% meer kans hebben op kanker en 117% meer kans op leukemie, als ze binnen een straal van 5 km van een kerncentrale wonen. 117%!!

Terecht sprak de eerste minister over een algemeen plan voor kankerbestrijding. Een van de hoekstenen in dit plan moet de relatie tussen milieu en gezondheid zijn. Ons land is binnen Europa het meest blootgesteld aan milieurisico's. Al een hele week geldt er smogalarm. De gevolgen van fijn stof voor onze gezondheid zijn catastrofaal: 13 000 voortijdige overlijdens. Een kankerplan moet meer zijn dan alleen maar geld voor medicijnen, maar ook de fundamentele oorzaken ervan aanpakken.

4. Pax Electrica II?

De regering zegt dat ze de concurrentie op de energiemarkt wil verhogen in het belang van de consumenten. Laat ons duidelijk zijn. De ultieme hefboom daartoe heeft de regering al in handen: de wet op de kernuitstap.

Vandaag zijn de 7 kerncentrales in handen van 1 buitenlands bedrijf: Suez. 90% van de elektriciteitsproductie is in handen van Electrabel-Suez. De kerncentrales sluiten zal geleidelijk aan het monopolie van Electrabel-Suez afbouwen en ruimte maken voor propere energie.

Laten we niet vergeten dat het de gezinnen zijn geweest die 20 jaar lang betaald hebben voor de versnelde afschrijving van de kerncentrales. Diezelfde gezinnen kunnen vandaag niet genieten van goedkoop geproduceerde elektriciteit. De winsten vloeien allemaal naar Frankrijk: 2,3 miljard in 2006, 1,9 miljard in 2005, 1,2 miljard in 2004. Voormalig formateur Leterme kan nu misschien wel zwaaien met de “mottenballentaks” uit de oranje-blauwe deelakkoorden, maar ik stel u de vraag, mijnheer de eerste minister, wat is er intussen gebeurd met Pax Electrica II waarin u Electrabel-Suez een stabiel reglementair en fiscaal kader beloofde tot 2009. Geldt dit nog steeds?

5. Armoedebestrijding

Heel wat uitkeringen, maar ook het leefloon, bevinden zich onder de armoedegrens. Het moet de ambitie zijn van elke regering om deze op te trekken tot boven de armoedegrens. Nu al is 1 op de 7 Belgen arm. De stijgende prijzen vergroten de nood aan welvaartsvaste uitkeringen.

De vice-eerste minister beloofde op Rerum Novarum nog 2 miljard euro extra voor de sociale uitkeringen. Waar is die belofte gebleven? Waar is die 2 miljard EUR, mijnheer Leterme ?

Onze pensioenen behoren tot de laagste in Europa. Ondanks een summiere inhaalbeweging door de vorige regering blijft hét probleem het gebrek aan welvaartsvastheid en de verschuiving naar de aanvullende pensioenen. De facto een sluipende privatisering van de pensioenen.

Intussen wordt de eerste pensioenpijler steeds meer uitgehold, ironisch genoeg door de fiscale aftrekbaarheid van het pensioensparen. Diezelfde belastingsmiddelen gebruiken om de eerste pijler te versterken, zou de zekerheid van iedere gepensioneerde ten goede komen.

Welke engagementen wil de regering hier nemen om die eerste pensioenpijler te versterken ?

Een lastenverlaging voor de lage inkomens klinkt natuurlijk mooi, maar de laagste inkomens betalen amper belastingen. Zo zal de koopkracht van de zwaksten niet toenemen. De ecologisten pleiten voor de invoering van een belastingskrediet zodat ook de laagste inkomens kunnen genieten van fiscale gunstmaatregelen.

6. Stookoliefonds

De vervelende teller in kranten en op sites over het uitblijven van een nieuwe regering is gestopt.

Maar de teller van de gas- en elektriciteitsfactuur blijft verder lopen. Stijgende prijzen voor voeding en stookolie breken record na record. De automatische loonindexering zal voor vele gezinnen onvoldoende zijn.

Gezinnen met een laag inkomen spenderen een veel groter deel van hun inkomen aan basisuitgaven, zoals voeding. Misschien moeten we het debat durven aangaan of de huidige indexkorf wel sociaal genoeg is? Aangezien de Franstalige socialisten ons willen doen geloven dat zij in de regering gestapt zijn om een sociaal beleid uit te werken, lijkt me dit een mooie eerste opdracht: het uitwerken van een aangepaste index voor de sociale uitkeringen.

7. Evaluatie activering
Activering van werklozen is een tweesnijdend zwaard. Het kan meer mensen aan het werk krijgen.

Het kan ook meer mensen uitsluiten.Groen! vraagt duidelijkheid over het stijgend aantal werklozen dat door de RVA wordt geschorst. Zij komen steeds vaker terecht bij het OCMW, verdwijnen uit de arbeidsmarkt en belanden zo in de armoede.

Activering mag niet leiden tot een stijging van de armoede. Met een oud-vakbondsman als minister van werk zou dat pas cynisch zijn.

8. Generatiepact

Het Generatiepact heeft bij vakbonden en werknemers veel kwaad bloed gezet. Wellicht was dat ook een reden waarom de kiezer de socialisten zo zwaar afgestraft heeft. Toch kiest de oranje-blauwe regering, aangevuld met de Franstalige socialisten, ervoor om dat Generatiepact verder uit te voeren.

Wordt het niet eens tijd dat we nadenken over een ander Generatiepact? Een echt pact tussen de generaties ?

We zullen mensen echt niet langer aan het werk houden door de pensioenleeftijd op te trekken. We moeten de hele loopbaan bekijken! Ieder debat over langer werken is eenzijdig zolang mensen tussen de 30 en de 50 kreunen onder de combinatiedruk van arbeid en gezin. Geef mensen meer tijdsrechten om arbeid te spreiden tijdens de loopbaan in functie van hun kinderen of een opleiding. Een gezinspartij zou dit moeten steunen. Net zoals een socialistische partij.

9. Dienstverlening

Voor de ecologisten is een goede, toegankelijke basisdienstverlening essentiëel. Hierover spreekt de eerste minister echter niet. Hij heeft het vaag over het garanderen van de continuïteit van de dienstverlening. Betekent dit het invoeren van de minimale dienstverlening? Betekent dit een aanzet tot het inperken van het stakingsrecht ?

Iedereen moet toegang hebben tot een voldoende, betaalbaar en kwalitatief aanbod aan dienstverlening. Dit houdt echter helemaal niet in dat het stakingsrecht moet worden ingeperkt om dit te realiseren. Voor een basiskwaliteit aan dienstverlening is het ten minste noodzakelijk dat de werknemers zich goed voelen in hun job. Dit kan enkel door dialoog in vertrouwen.

Het lijkt deze regering aan dit vertrouwen te ontbreken. Minister van Overheidsbedrijven Inge Vervotte zal als gewezen vakbondsvrouw beseffen dat dit voor de vakbonden volledig onaanvaardbaar is. Ipv voor een minimale dienstverlening te zorgen, zou men zich beter concentreren op een maximale dienstverlening.

Mevrouw de minister, we staan voor een bijzonder grote uitdaging met de nakende liberalisering van De Post. Johnny Thijs, die u net opnieuw heeft aangesteld, vraagt met aandrang aan de regering om een duidelijk juridisch kader te creëren waarin de spelregels worden bepaald zodat ze gelijk zullen zijn voor alle spelers op de markt. Dit is heel belangrijk voor de toekomst van De Post, haar werknemers en de dienstverlening naar de burger.

En deze belangrijke prioriteit missen we echt wel in het tienpuntenplan.

10. Justitie kon niet ontbreken in de prioriteiten

Waar we zijn niet onder de indruk. De aanpak van de overbevolking wordt al jaren beloofd, maar lukt niet. Hoe zou deze regering dat nu in drie maanden wel kunnen doen ? Dit probleem kan men niet oplossen in drie maanden, of is deze regering toch van plan om gevangenisboten uit Nederland in te zetten ?

De bouw van 2 instellingen voor geïnterneerden is niet nieuw. Dit werd al beslist. En een versnelling zal niets concreets opleveren binnen 3 maanden. En er is nog opgewarmde kost: opnieuw worden maatregelen aangekondigd tegen de gerechtelijke achterstand. Maar hoe men dit zal doen, staat nergens te lezen.

Opnieuw wordt gepleit voor een jeugdgevangenis, versneld op te richten en via publiek-private financiering. We vinden het verbijsterend dat deze regering de piste van oranje-blauw verder zet om jongeren in gevangenissen op te sluiten. Ook de PS is nu blijkbaar akkoord. Dit is geen oplossing en zal nooit een oplossing zijn.

Jongeren opsluiten in jeugdgevangenissen toont enkel de onmacht aan van een maatschappij. Jongeren opsluiten in gevangenissen is jongeren opgeven. En een PPSconstructie zal enkele leiden tot een meerkost voor de overheid en winst voor de privépartners.

De strijd tegen het terrorisme was prominent aanwezig in de beleidsverklaring naar aanleiding van de zaak Trabelsi. Hoe erg die dreiging is, hebben we gisteren gezien toen bleek dat er geen wapens gevonden werken, geen explosieven, geen andere bezwarende elementen,… want iedereen werd onmiddellijk vrijgelaten.Was er eigenlijk wel een reële dreiging ? Waarom een dergelijke grote mediathieke actie net op het ogenblik van de regeerverklaring ?

Het is trouwens opmerkelijk dat jeugddelinquentie en de strijd tegen het terrorisme expliciet worden genoemd, maar andere vormen van misdrijven zijn blijkbaar geen prioriteit:

* Geen aanpak van de grootschalige fiscale fraude, of sociale en economische misdrijven.
* Geen aanpak van het familiaal geweld dat nochtans verder stijgt.
* Geen strijd tegen discriminatie en racisme;
* Geen oplossingen voor het falend Alimentatiefonds

Maar nog meer verrast zijn we over de aankondiging van alternatieven voor de opsluiting in gesloten centra van gezinnen met kinderen. Uit de Nederlandstalige-versie kunnen we afleiden dat de regering alternatieven zoekt voor een opsluiting in gesloten centra. Uit de Franstalige-versie kunnen we afleiden dat de opsluiting blijft bestaan in gesloten centra maar op een andere manier.

Wat is het nu ? Welke versie is de juiste ? Wat is nu precies de bedoeling ?

Deze paragraaf staat overigens in het hoofdstuk justitie, en dan nog net na de jeugddelinquenten en voor het luik over de strijd tegen het terrorisme. Zo worden de asielzoekers met kinderen in één adem genoemd met criminaliteit. Je moet het maar doen…

Als dit de voorbode is voor het justitie –en veiligheidsbeleid van deze regering, dan belooft het niet veel goeds.
11. Defensie

Minister De Crem zal met veel plezier de deur van zijn kabinet achter zijn voorganger dicht gedaan hebben. U heeft hem immers de voorbije jaren het vuur aan de schenen gelegd. Maar wat gaat u nu doen?

De uitspraken die u in het verleden over Defensie gedaan hebt, verontrusten ons.Gaat u nu de harde NAVO-lijn volgen? Een lijn die sinds kort bepaalt dat de NAVO als eerste atoomwapens mag gebruiken? Gaat u meer troepen naar Afghanistan sturen, terwijl dat land steeds meer een tweede Irak wordt?

U begrijpt mijnheer de minister, dat wij u met zeer grote argusogen zullen volgen. Want het moderne defensiebeleid waar u voor pleit, is zeker niet het onze.
12. Communautair

Mijnheer de eerste minister,U heeft een pleidooi gehouden voor een hervorming van onze federale staat. Zo’n hervorming is inderdaad nodig.

Terecht wees u er op dat dit enkel kan in een dialoog tussen de gemeenschappen. Terecht kreeg u daarvoor applaus.

Maar blijkbaar zijn hier in dit halfrond partijen die deze dialoog niet genegen zijn. Dat mijnheer Annemans dat niet wil, wisten we al langer. Dat mijnheer De Wever enkel kan vragen, maar niet kan geven, is de voorbije zes maanden gebleken. Maar dat een van uw eigen coalitiepartijen, de ooit staatsdragende CD&V weigert te applaudisseren voor een oproep tot dialoog tussen de gemeenschappen vind ik hallucinant. Bedreigend zelfs. Dat belooft niet veel goeds voor de opdracht die u heeft gegeven aan uw vice-eerste minister Leterme.

Wij willen die oproep om in dialoog te gaan overigens ten volle steunen.Weg van het radicale communautaire discours van sommige partijen die nu in de regering zitten. Daar schieten we niets mee op, integendeel.

Groen! heeft de voorbije twee staatshervormingen de staatshervorming mee ondersteund. We hebben ook altijd eigen ideeën aangebracht.Dat zal nu niet anders zijn.

We willen hierbij vooral aandacht transparantere structuren en meer democratie. Maar ook meer aandacht voor Brussel dat niet het kind van de rekening mag worden en recht heeft op een adequate financiering. En waarom zouden we geen federale kieskring installeren? En waarom zouden we het niet mogelijk maken dat de regio’s rechtstreeks en aanvullend in de NMBS kunnen investeren?

Het zijn maar enkele denkpistes, mijnheer de eerste minister, maar we willen er graag verder over praten.
Conclusie

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte leden van de regering, waarde collega’s,

De oranje-blauwe formatie leek uit de draaien op een een Griekse tragedie . Maar op het einde van het verhaal kwam een deus ex machina naar beneden gedaald om een eind te maken aan de chaos.

Blijkbaar huldigen de christen-democraten nog steeds het Bijbelse principe dat “de eersten de laatsten zullen zijn en de laatsten de eersten”. En dus mag mijnheer Verhofstadt zich weer eerste minister noemen. Tot 23 maart. Dat hebben we goed gehoord.

We hebben ook gehoord dat CD&V pas dan zal applaudisseren. Blijkbaar zien ze u nog altijd liever gaan dan komen. Het kerstfeestje is al verbrod nog voor de familie goed en wel aan tafel zit, of er wordt al ruzie gemaakt over wie de kalkoen mag aansnijden.

Het voorgerecht, die vette vis, heeft men alvast om dezelfde reden overgeslagen.

Dit lijkt me geen gelukkig huwelijk te zijn. Dit is een schijnhuwelijk, gearrangeerd door Suzanne van Interlabor Interim.

Een schijnhuwelijk waarvan de vervaldatum nu al gekend is. Tegen Pasen moet er al een nieuw trouwfeestje komen met lekkers voor iedereen.

Al weten we nog niet wie er allemaal uitgenodigd zal zijn. En weten we ook nog niet wat dat lekkers zal zijn. En weten we ook nog niet wie met wie zal trouwen.

We kunnen deze regering dan ook geen vertrouwen schenken.

Stefaan Van Hecke
Kamerlid Groen!